FAQ

1 Wat zijn de argumenten die de Belgische regering aanvoert om over te gaan tot de aankoop van 34 nieuwe gevechtsvliegtuigen?
België dat momenteel over een vloot van 54 F-16's beschikt, wil deze vervangen door 34 gloednieuwe gevechtsvliegtuigen. Om deze bijzonder dure vervanging te rechtvaardigen, argumenteert de regering dat het noodzakelijk is om"een betrouwbare en loyale partner" te blijven van de NAVO op het internationale toneel en zo een "actieve bijdrage te doen om vrede en stabiliteit te behouden". Gezien het bilan dat we maken van de NAVO-interventies in het buitenland (cf. vraag 14) kan men alleen maar twijfelen aan het "stabiliserende" aspect dat deze vliegtuigen zouden hebben bij het oplossen van internationale crises. Het tegendeel is eerder waar (zie vraag 13).
2Via welke procedure wenste de regering deze aankoop te doen?
België heeft een aanbesteding uitgeschreven overeenkomstig met de nationale en Europese wetgeving inzake overheidsopdrachten op defensiegebied. In deze procedure worden vijf kandidaten voorgeselecteerd door België dat aan het eind van de procedure de "beste" kandidaat kiest op basis van criteria waarvan de burgers niets weten. De Europese regels voor dit soort markten moeten gebaseerd zijn op vrije en onvervalste mededinging, volgens drie hoofdbeginselen: transparantie, non-discriminatie van kandidaten en gelijke kansen op de markt. Aan de voorwaarde van vrije en onvervalste mededinging is duidelijk niet voldaan: van de 5 kandidaten die aanvankelijk in de running waren, zijn er in maart 2018 nog twee over: de F35 van Lockheed Martin (Amerikaans) en de Typhoon van Eurofighter (Europees). De F-35 heeft duidelijk de voorkeur. Het Belgische leger gaf zijn voorkeur aan voor de F-35 en 3 van de 5 kandidaten trokken zich terug uit de procedure (Saab, Dassault, Boeing) verwijzend naar het feit dat de oproep tot mededinging niet eerlijk was (http://geengevechtsvliegtuigen.be/2018/03/20/het-platform-geen-gevechtsvliegtuigen-vraagt-transparant-publiek-debat/). Bovendien blijft de Belgische regering allesbehalve transparant wat betreft de selectiecriteria op basis waarvan de winnaar van dit contract van de eeuw uit de bus zal komen. Bovendien heeft Frankrijk België een parallel aanbod gedaan zonder gevolg te geven aan de oproep tot mededinging van de Belgische regering. We kunnen dus ernstig twijfelen aan de wettigheid van de aanbestedingsprocedure, die noch transparant, noch eerlijk lijkt te zijn, zeker nu blijkt dat de overwinning van de F-35 op voorhand beklonken blijkt te zijn.
3Is nucleaire capaciteit een beslissend criterium bij de keuze van de kandidaat-vervanger van de F-16?
Ondanks het totale gebrek aan transparantie van de regering is er alle reden om aan te nemen dat het vermogen van gevechtsvliegtuigen om kernbommen te kunnen vervoeren en dus in te zetten ? doorslaggevend zal zijn bij de keuze van de vervanger. België heeft namelijk Amerikaanse kernkoppen (ongeveer twintig B61 bommen) op de militaire basis in Kleine Brogel en Belgische militairen zijn opgeleid om ze te vervoeren en te laten vallen met de huidige F-16. Deze bommen worden bovendien tegen 2020 "gemoderniseerd" om "preciezer" en "meer inzetbaar" te zijn. Het transport van deze bommen vereist echter een speciale codering. Van de 3 kandidaten die nog in de running zijn, is de Amerikaanse F-35 momenteel de enige die technisch in staat is om de kernbommen van Kleine Brogel te vervoeren. Aan de andere kant trok een van de oorspronkelijke kandidaten, Saab (Zweden), zich terug uit de Belgische aanbesteding. Ze benadrukten dat "dit contract in strijd zou kunnen zijn met het internationale beleid van Zweden". Dit kunnen we inderdaad op verschillende manieren interpreteren. Wel verbiedt de Zweedse regering de verkoop van apparaten die kernwapens kunnen vervoeren. Het engagement van de Belgische regering om "een betrouwbare en trouwe partner te blijven binnen de NAVO" wil zeggen dat de Belgische regering zich blijft engageren om deel te nemen aan NAVO-operaties, en ook haar nucleaire capaciteit wil behouden. « Nucleaire afschrikking » blijft nog steeds een mantra van de NAVO (zie vraag 8).
4Hoeveel kost een gevechtsvliegtuig ?
Het is onmogelijk om te voorspellen wat de exacte kost zal zijn omdat we rekening moeten houden met verschillende factoren, maar een gevechtsvliegtuig kost tussen 118 en 150 miljoen euro per stuk. Dit komt overeen met de prijs van een ziekenhuis. De finale prijs is tot op heden geheim (totdat het contract wordt gesloten). Op 14 februari 2018 konden de twee overblijvende kandidaten hun laatste en beste offerte indienen.
5Hoeveel gaat het België kosten om deze gevechtsvliegtuigen te kopen?
De overheid heeft voor dit project 3,6 miljard euro begroot. We weten al dat ze met dit bedrag geen 34 vliegtuigen kan kopen. Zo blijkt uit informatie van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. De prijsofferte voor 34 F-35's bedraagt 5,4 miljard euro. De Typhoon moet zich in dezelfde prijsklasse bevinden. Als we daarbij de onderhoudskosten, pilotenopleidingen en technische samenwerking bij optellen, liggen de totale kosten van deze vervanging op 15 tot 20 miljard euro verspreid over de volgende 39 jaar. De aankoop van deze vliegtuigen heeft dus economische gevolgen voor de volgende twee generaties Belgen. En dat op een ogenblik waar de regering alle Belgen vraagt om steeds grotere financiële inspanningen te leveren om het overheidstekort op te vangen.
6Wat is de huidige begroting voor Belgische Defensie?
Op dit moment bedraagt het budget iets meer dan 0,9% van het BBP, ofwel ongeveer 4 miljard euro, een bedrag dat veel hoger ligt dan het bedrag dat is toegewezen aan departementen als Justitie (0,7% van het BBP) of internationale solidariteit (minder dan 0,4%). Deze laatste zou nochtans echt kunnen bijdragen aan een meer stabiele en vreedzamere wereld. De regering heeft zich ertoe geëngageerd om de defensiebegroting tegen 2030 op te trekken tot 1,35% van het BBP. Rekening houdend met de inflatie komt dit neer op een verdubbeling van het huidige budget. Zelfs zo'n aanzienlijke verhoging zou onvoldoende zijn om aan de militaire behoeften van de NAVO en de Verenigde Staten te voldoen, aangezien de NAVO vraagt dat alle lidstaten hun defensiebudgetten moeten verhogen tot 2% van hun BBP. President Donald Trump blijft met klem benadrukken dat het tijd is dat de NAVO-bondgenoten een inspanning doen en dat ze tegen uiterlijk 2024 aan hun 2% van het BBP moeten geraken. België wil goede leerling zijn en volgt nu al de orders van de president van de Verenigde Staten op, want naast deze kolossale investering om gevechtsvliegtuigen te vervangen, heeft ze onlangs een tankervliegtuig gekocht (260 miljoen euro), UAV's, gepantserde voertuigen (1,2 miljard euro) en binnenkort oorlogs- en mijnenjagers (2 miljard euro). Het is moeilijk te voorspellen hoeveel extra bewapeningscontracten er zullen bijkomen op dit nutteloze en reeds te lange boodschappenlijstje, dat ten koste gaat van andere overheidsbudgetten.
7Wat is het nucleaire wapenbeleid van de NAVO?
De NAVO spreekt dubbele taal. Het beweert voor wapenbeheersing, voor ontwapening en voor de non-proliferatie van kernwapens te zijn, maar het blijft ondertussen als een nucleaire alliantie bestaan. De officiële verklaringen van de NAVO stellen dat nucleaire afschrikking "een centraal element van de algemene strategie van de NAVO blijft" en "dat het de hoogste garantie van de geallieerde veiligheid is". Bovendien houdt het Bondgenootschap vast aan het "first strike” principe, waarmee ze zich het recht behoudt om op een conventionele aanval te reageren met een nucleaire aanval. De NAVO blijft zo, net als andere kernmachten buiten de NAVO, een actieve rol spelen in de wedren voor kernwapens. Dit vormt het eerste obstakel voor een wereldwijde nucleaire ontwapening. Na de beslissing van de VS om haar nucleair arsenaal te moderniseren (gepubliceerd in het Amerikaanse Nuclear Posture Review (1)) , heeft Rusland nieuwe nucleaire raketten geplaatst op het grondgebied van Kaliningrad in Noord-Europa. Het veiligheidsconcept dat de NAVO naarvoor schuift is gebaseerd op terreur door massavernietigingswapens evenwichtig op te drijven. Het grenst aan het absurde. Als België 34 nucleaire bommenwerpers koopt, stapt het mee in deze visie de komende 40 jaar. (1).https://www.defense.gov/News/SpecialReports/2018NuclearPostureReview.aspx en nonukes.be
8Wie voert de controle op de kernwapens die in België gestationeerd zijn?
Volgens de statuten van de NAVO blijven deze atoomwapens onder de absolute controle en bewaking van de Verenigde Staten. Maar het zijn Belgische piloten die, als onderdeel van de "SteadFast Noon" – operaties van de NAVO, getraind zijn om deze massavernietigingswapens te transporteren en te droppen. Het is hypocriet als onze regering de verantwoordelijkheid voor het catastrofale potentieel van deze wapens in Kleine Brogel van zich af zou schuiven. Even hypocriet is het om het bestaan van deze massavernietigingswapens op Belgisch grondgebied niet te willen bevestigen. De kernbommen in Kleine Brogel zullen tegen 2020 moeten "gemoderniseerd" worden om ze lichter, preciezer en meer inzetbaar te maken.
9Hoeveel gevechtsvliegtuigen zijn er in Europa?
In 2014 waren er in totaal 2.145 jachtbommenwerpers in alle EU-lidstaten. Dat is veel meer dan nodig is om het Europese luchtruim te verdedigen. Een van de argumenten om heel veel gevechtsvliegtuigen aan te kopen is de deelname aan de uitbouw van een Europese Defensie. Dit is niet correct, gezien de Europese Unie nu al een overcapaciteit heeft aan jacht- en bommenwerpers.
10Op welke manier worden de huidige Belgische F-16's ingezet?
Van de 54 F-16 toestellen die de Belgische luchtmacht nu heeft zijn er maximum 4 nodig voor de verdediging van het Belgisch luchtruim, in acht houdend dat de beveiliging van het nationale luchtruim momenteel gemeenschappelijk gebeurt samen met Nederland, België en Luxemburg. Op vraag van de NAVO moet België in staat zijn om 48 F-16's te leveren voor NAVO-operaties. Na de vervanging van de toestellen 30 van de 34. De Belgische gevechtsvliegtuigen worden dus bijna uitsluitend aangewend voor NAVO-operaties en voor de deelname aan 'ad hoc' militaire coalities. Wanneer we de aanbesteding bekijken die het Belgisch leger opstelde, zien we dat 2 tot 4 toestellen van de toekomstige Belgische vliegtuigen worden voorzien voor de luchtpolitie. Het aantal bestemd voor buitenlandse operaties in kader van de NAVO en andere militaire coalities gaat van 30 tot 34. Momenteel zijn 4 Belgische F-16's betrokken in een missie van luchtpolitie op vraag van de NAVO aan de grens met de Baltische staten. 4 andere Belgische F-16's hebben deelgenomen aan de operaties in Syrië en Irak tegen IS tot ze gerepatrieerd werden op 26 december 2017.
11Wat is het bilan van de NAVO-operaties waaraan België heeft deelgenomen?

In tegenstelling tot wat de NAVO beweert, die de operaties voorstelt als 'vredesmissies', waren deze operaties een echte ramp. In plaats van vrede of stabiliteit te brengen heeft de NAVO systematisch bijgedragen tot de verergering van de situatie in de staten waar ze is binnengevallen, en de bevolking nog meer kwetsbaar gemaakt. Het volstaat te denken aan de meest recente voorbeelden zoals Afghanistan, Libië en Irak.

AFGHANISTAN

Na de aanslagen van 11 september verklaart president Bush de “oorlog aan het terrorisme”. Die verklaring zal het startpunt zijn van een interventie in Afghanistan vanaf 2001, waaraan België nu 15 jaar deelneemt (2003), met 6 gevechtsvliegtuigen tot in 2016. Afghanistan werd voorgesteld als het land waar de achterhoede van het internationale terrorisme zich gevestigd had.

Dit conflict, dat tot vandaag voortduurt, is volledig vastgelopen, en is het typevoorbeeld van de absurditeit van buitenlandse militaire tussenkomsten om internationale crisissen op te lossen. De NAVO-interventie in Afghanistan heeft het anti-westers gevoel bij de Afghaanse bevolking aangewakkerd en heeft bijgedragen tot een escalatie van geweld op het terrein. Het aantal terroristische aanslagen is nooit zo hoog geweest. De situatie vandaag is er erger dan 15 jaar geleden, en er is niets dat ons doet denken dat ze zal verbeteren in de toekomst, zolang deze militaire strategie wordt aangehouden.

De internationale interventie in Afghanistan toont de mislukking in al zijn reikwijdte : de NAVO-landen hebben het merendeel van hun troepen teruggetrokken en het land, vernield door oorlog, achtergelaten. Het land, verre van gestabiliseerd door interventies, blijft het theater van conflicten tussen verschillende gewapende groepen en regeringstroepen, die alsmaar meer slachtoffers maken bij de burgerbevolking.

LIBIË

In 2011 worden in Libië volksopstanden georganiseerd, in de golf van wat de “Arabische Lente” genoemd wordt. Deze mobilisaties verglijden geleidelijk tot een burgeroorlog tussen de troepen van Generaal Kadhafi en gewapende rebellengroeperingen. De NAVO lanceert op dat moment een operatie waaraan België deelneemt om de Libische rebellen te steunen. Zo valt de NAVO via luchtaanvallen stellingen van het regeringsleger aan. Volgens de resolutie van de VN om “de bevolking te beschermen tegen repressie”. De bommenwerpers van de NAVO maakten minstens 72 burgerslachtoffers.

Toen Kolonel Kadhafi gedood werd bij een Franse luchtaanval, hebben de NAVO-landen zich teruggetrokken uit Libië. Ze lieten een land achter in chaos. Vandaag 7 jaar later is het land verstrikt in een burgeroorlog waarin verschillende gewapende milities met elkaar slaags gaan voor de controle van een volledig verscheurd land. Een tragisch maar te voorzien bilan. Het is een illusie te hopen dat men vrede kan bereiken in een land door bombardementen.

IRAK

Irak is een land dat sedert begin van de jaren 1990 erg geleden heeft onder de oorlog. De NAVO is vandaag nog steeds aanwezig in dit gebied. De invasie van de VS en het Verenigd Koninkrijk in Irak in 2003 hebben bijgedragen aan de chaos van vandaag. De invasie in Irak kaderde, net zoals Afghanistan, in de “oorlog tegen het terrorisme” die president Bush uitgeroepen heeft.

In 2003 vallen de VS en het VK Irak binnen om Sadam Hoessein omver te werpen. De officiële reden die de VS gebruikte was dat Irak over massavernietigingswapens zou beschikken. We weten nu dat dit opgezet spel was van de VS om een illegale inval in Irak te rechtvaardigen. Zoals VN- agent Hans Brik getuigde: “In het geval van Irak is er een poging geweest van bepaalde landen om massavernietigingswapens uit te roeien die niet bestonden”.

Als gevolg van deze interventie en het omverwerpen van Saddam Hoessein, heeft het land te maken met een politieke kwetsbaarheid die 12 jaar later de verovering van twee derden van het grondgebied door gewapende groepen, waaronder IS, vergemakkelijkte. Al mag vandaag IS dan overwonnen lijken, Irak is een ruïne. Salmane a-Joumeili, de Iraakse minister van planning heeft de kosten voor de heropbouw van het land geraamd op 88 miljard dollar. De opeenvolging van oorlogen in het land heeft de achterdocht en het wantrouwen tussen de verschillende gemeenschappen die het land uitmaken alleen maar aangewakkerd.

Deze interventies tonen aan dat het westers interventionisme bijdraagt tot het destabiliseren van een land en eerder olie op het vuur gooit dan vrede te brengen. Ze verergeren de situatie en dragen bij aan het kweken van een broeihaard waarop politiek geweld en terrorisme zich ontwikkelen. Ze versterken de armoede, en het isolement en de wrok van de bevolking die deze ondergaat. Ze vernietigen hetgeen dat overblijft aan lokaal staatsapparaat, terwijl de lokale staten net begeleid en versterkt moeten worden omdat ze het enige verweer zijn tegen geweld en burgeroorlog, zo stelt de VN.

12 Waarom zijn luchtaanvallen absoluut ondoeltreffend voor het oplossen van internationale conflicten?
Uit de resultaten van eerdere interventies (zie 12) is gebleken dat een militaire interventie synoniem is met rampzalige gevolgen voor de politieke stabiliteit van een land en de veiligheid van haar bevolking. We hebben gezien dat militaire interventies de aantrekkingskracht en ontwikkeling van gewapende sub-statelijke groepen bevorderen. Vandaag de dag zijn gevechtsbommenwerpers het middel bij uitstek om overal ter wereld oorlog te voeren. Voorheen was het doel van deze luchtaanvallen "het massaal bombarderen van de tegenstander om het moreel van de burgerbevolking te breken, zodat deze zich tegen hun regering zou keren en vrede zou eisen" (doctrine Giulio Douet). De verdedigers van deze werkwijze proberen hun werkwijze aanvaardbaarder te maken door middel van het concept van "chirurgische ingreep": precisiewerk, snelheid van handelen en verminderde risico's (toch voor de opdrachtgever) worden aangevoerd ter rechtvaardiging van het systematische gebruik van luchtaanvallen, gepaard met de aanwezigheid op het terrein van "proxy's", d.w.z. tussenpersonen, steunpunten gaande van gewapende substatelijke groepen tot particuliere huurlingen die door de bij het conflict betrokken machten worden gesteund. De substatelijke groepen zijn aangepast aan de luchtaanvallen. Ze bewegen zich in kleine groepen, waardoor ze weinig herkenbaar zijn voor een gevechtsvliegtuig op kruissnelheid. Bovendien zijn ze moeilijk te identificeren en bevinden ze zich vaak in gebieden waar veel burgers wonen. Luchtaanvallen veroorzaken regelmatig burgerslachtoffers en zijn veel minder nauwkeurig dan men ons wil doen geloven, om nog maar te zwijgen van het feit dat er vaak fouten worden gemaakt bij de keuze van de doelwitten. Het gebruik van gevechtsvliegtuigen voor zogenaamde "vredesoperaties" staat ver af van de doelstellingen die worden nagestreefd om hun optreden te rechtvaardigen (het brengen van vrede, bescherming en stabilisatie). Het is voldoende om de balans op te maken van deze interventies en de "toevallige" slachtoffers om te beseffen dat het chirurgische aspect van een luchtaanval fictie is. Het inzetten van gevechtsvliegtuigen als werktuigen ten dienste van vrede is absurd.
13Welke waren tot hiertoe de materiële en menselijke kosten van de oorlog tegen het terrorisme?
De oorlog tegen het terrorisme, waarbinnen veel NAVO-operaties plaatsvonden, heeft al fortuinen gekost aan de belastingbetaler van de NAVO-lidstaten. Kijk naar de financiële balans van de Verenigde Staten. In een verslag van 2014 presenteerde het Amerikaanse beleid het kostenplaatje van de interventies in Irak en Afghanistan: 1.600 miljard dollar! Joseph Stigliz, Nobelprijs winnaar Economie stelt in zijn boek “The three trillion dollar war” dat dit een understatement is. De werkelijke kosten bedroegen volgens hem 3.000 miljard dollar. Dat is 4 keer de prijs van Obamacare, de Amerikaanse ziekteverzekering, die volgens Donald Trump te duur is. Dezelfde Donald Trump eist daarentegen nog meer investeringen in Defensie van de andere NAVO-lidstaten (cf.6). Voor België hebben de militaire interventies in Afghanistan tussen 2003 en 2013 zowat 1,2 miljard€ gekost. Voor welke resultaten? Als we het rapport erop nalezen van 2015 van het IPPNW, laureaat voor de Nobelprijs voor de Vrede, dan zien we dat het aantal burgerslachtoffers dat in Irak gevallen is sinds 2003 geschat wordt op 1,3 miljoen, in Afghanistan meer dan 200.000 slachtoffers en 80.000 in Pakistan. Dit aantal is sindsdien enkel gestegen, en is zeer moeilijk te bepalen. Dan mogen we nog niet denken aan de slachtoffers die nog zullen vallen gedurende jaren door de talloze mijnen en explosieven die verspreid liggen in die gebieden in de natuur en in uitgestrekte gebieden. De menselijke prijs van deze buitenlandse operaties is duizelingwekkend.
14Waarom willen we geen gevechtsvliegtuigen?
In een tijd waarin de behoeftes van de bevolking zo groot zijn op vlak van gezondheid, onderwijs, justitie of internationale solidariteit, beslist onze regering om miljarden te investeren in de aankoop van gevechtsvliegtuigen met liefst kerncapaciteit, om dit destructieve buitenlands beleid de komende 40 jaar verder te kunnen zetten. 40 jaar financiële inspanningen van iedere Belgische burger om interventies te doen in landen in crisis om zogenaamd "vrede" te brengen met raketten. 40 jaar meedoen aan een hectische wapenwedloop met het idee dat we veiligheid kunnen bekomen door te dreigen met nucleaire terreur. Het is een beleidskeuze van de Belgische regering voor de komende 40 jaar. Doet ze mee aan een absurde en gevaarlijke geldverspilling? Of gebruikt ze gezond verstand en stelt ze zich echt constructief op om vrede en veiligheid te creëren in eigen land en in de wereld? Laten we hopen dat ze het juiste doet.